Theo nghiên cứu mới từ nền tảng phân tích AI Originality.ai, gần hai phần ba số lượng sách thuộc chủ đề tôn giáo và tâm linh xuất bản gần đây trên sàn thương mại điện tử Amazon có khả năng cao được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo.
Cụ thể, đơn vị này đã khảo sát 2.034 cuốn sách thuộc 14 nhóm thể loại tín ngưỡng và tôn giáo khác nhau. Kết quả cho thấy có tới 1.272 tác phẩm, tương đương 63%, bị hệ thống gắn nhãn “có khả năng do AI viết”.
Mức độ can thiệp của AI ghi nhận sự chênh lệch lớn giữa các chủ đề. Trong đó, thể loại thuật phù thủy, tín ngưỡng Wicca và Pagan giáo có tỷ lệ cao nhất khi lên tới 78%. Các cuốn sách này chủ yếu tập trung vào các chủ đề như đá chữa lành, dược liệu thảo mộc hay phương pháp làm sạch “năng lượng tiêu cực”. Đáng chú ý, nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 53% các tuyên bố có thể kiểm chứng thực tế trong dòng sách này chứa thông tin có khả năng sai sự thật.
Xếp sau nhóm thuật phù thủy là các dòng sách về Ấn Độ giáo với tỷ lệ 76% và Đạo giáo với 74%. Các thể loại khác như Phật giáo, Kitô giáo, Hồi giáo và Do Thái giáo nằm ở nhóm giữa. Trong khi đó, Đạo Mormon ghi nhận tỷ lệ 42%, thuyết vô thần chiếm 40% và Giáo phái Satan có tỷ lệ thấp nhất ở mức 22%.
Những lo ngại về tính chính xác của công cụ phát hiện AI
Nhóm nghiên cứu tại Originality.ai cho biết đã tiến hành phân tích phần mô tả sách, tiểu sử tác giả cùng các đoạn văn bản mẫu. Những nội dung đạt điểm số từ 50 trở lên trên hệ thống kiểm tra sẽ được xếp vào nhóm “có khả năng do AI viết”. Đại diện dự án, ông Michael Fraiman, nhấn mạnh rằng kết quả này phản ánh mức độ xác suất chứ không phải lời khẳng định tuyệt đối.
Mặc dù nhóm nghiên cứu đã thực hiện kiểm tra thủ công đối với các mẫu bị cảnh báo, thực tế cho thấy các công cụ nhận diện AI hiện nay vẫn tồn tại nguy cơ nhận diện sai. Vào tháng 10/2024, một thử nghiệm trên bốn công cụ phát hiện AI khi phân tích bản Tuyên ngôn Độc lập Mỹ đã cho ra các kết quả trái ngược: ZeroGPT đánh giá văn bản này có 97,93% do AI tạo ra, trong khi QuillBot khẳng định 100% do con người viết và GPTZero đưa ra tỷ lệ 89% là văn bản gốc.
Gần đây hơn, Tòa án Tối cao Colombia từng bác bỏ một hồ sơ pháp lý vì nghi ngờ sử dụng AI. Tuy nhiên, khi luật sư gửi chính phán quyết của tòa án vào công cụ kiểm tra đó, hệ thống lại kết luận phán quyết này có 93% khả năng do AI tạo ra.
Chính sách tự kê khai của Amazon và làn sóng thu thập dữ liệu
Về phía Amazon, nền tảng này hiện áp dụng cơ chế tự giác kê khai, yêu cầu các tác giả tự nguyện báo cáo nếu tác phẩm của họ sử dụng AI. Nhóm nghiên cứu cho biết chưa chia sẻ phát hiện này với Amazon và hiện không có dữ liệu chính xác về số lượng tác giả thực sự tuân thủ quy định tự khai báo.
Bên cạnh sự bùng nổ của sách AI trên thị trường, ngành xuất bản cũng đang chứng kiến làn sóng các công cụ AI thu thập dữ liệu từ sách giấy. Nhiều nhà phát triển đã thu mua hàng triệu cuốn sách thực, cắt bỏ gáy sách để quét nội dung vào dữ liệu huấn luyện mô hình rồi tiêu hủy bản gốc. Một cuộc điều tra vào tháng 8 từng ghi nhận hoạt động quét và tiêu hủy các cuốn sách hiếm diễn ra tại một cơ sở của Amazon ở Las Vegas phục vụ cho việc đào tạo AI.












