Rosherville Pty Ltd, một cổ đông của Sở giao dịch chứng khoán Úc (ASX), vừa thông báo ý định xin phép Tòa án Liên bang để khởi kiện các cựu giám đốc và lãnh đạo của ASX. Vụ kiện nhằm xem xét các cáo buộc vi phạm nghĩa vụ quản trị liên quan đến dự án nâng cấp hệ thống thanh toán và bù trừ bằng công nghệ blockchain đã bị hủy bỏ trước đó.
Theo thông báo từ ASX vào thứ Tư, Rosherville đề xuất khởi xướng hành động pháp lý đại diện theo điều 236 và 237 của Đạo luật Công ty Úc. Nếu được tòa án chấp thuận, Rosherville sẽ đứng ra thực hiện các thủ tục tố tụng thay mặt cho ASX.
Sàn giao dịch cho biết không có cáo buộc nào nhắm vào chính tập đoàn ASX. Đơn thông báo từ Rosherville hiện chưa xác định danh tính các cựu quan chức bị nhắm tới, chưa chi tiết hóa các hành vi vi phạm cũng như chưa công bố các biện pháp khắc phục mà cổ đông này yêu cầu. Tòa án Liên bang hiện vẫn chưa xem xét liệu có cho phép vụ kiện tiến hành hay không.
Chuỗi thất bại của hệ thống CHESS và sự can thiệp từ cơ quan quản lý
Kế hoạch thay thế Hệ thống Sổ đăng ký Phụ Điện tử Phòng thanh toán (CHESS) bằng công nghệ sổ cái phân tán được ASX khởi động từ năm 2016, thông qua sự hợp tác với công ty Digital Asset có trụ sở tại New York. Vào tháng 12/2017, ASX từng đứng trước kỳ vọng trở thành sàn giao dịch chứng khoán đầu tiên trên thế giới đưa blockchain vào vận hành các dịch vụ cốt lõi.
Dù vậy, thời điểm ra mắt liên tục bị hoãn lại. Tháng 11/2022, ASX phải tạm dừng dự án sau khi một đánh giá từ Accenture phát hiện những vấn đề nghiêm trọng trong thiết kế và khả năng đáp ứng yêu cầu của sàn. Đến tháng 5/2023, ASX chính thức loại bỏ hoàn toàn phương án ứng dụng blockchain để chuyển sang xem xét các giải pháp công nghệ truyền thống hơn.
Diễn biến này đã dẫn đến các hành động pháp lý từ cơ quan chức năng. Tháng 8/2024, Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC) đâm đơn kiện ASX vì cho rằng tổ chức này thiếu căn cứ hợp lý khi tuyên bố với thị trường vào tháng 2/2022 rằng dự án vẫn “tiến triển tốt” và đúng tiến độ ra mắt vào tháng 4/2023. ASIC đánh giá vụ việc là sự thất bại tập thể của hội đồng quản trị và dàn lãnh đạo cấp cao của ASX.
Đến tháng 6/2026, ASX chính thức thừa nhận có hành vi gây hiểu nhầm liên quan đến dự án thay thế CHESS. Ngày 3/7/2026, Tòa án Liên bang đã tuyên phạt ASX 14,4 triệu USD tiền phạt cùng 2,1 triệu USD chi phí án phí cho ASIC. Kế hoạch khởi kiện của cổ đông Rosherville nhắm vào các cựu lãnh đạo được đưa ra chỉ vài tuần sau khi vụ án của ASIC khép lại.
Theo cointelegraph












