Thị trường cổ phiếu token hóa tăng trưởng mạnh nhưng đi kèm rủi ro pháp lý

AdminAdminTháng 8 27, 2026
23 lượt xem

Nguồn ảnh:Kaleidico/Unsplash

Thị trường cổ phiếu hóa token (tokenized equities) đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ về thanh khoản và nhu cầu giao dịch trên nền tảng chuỗi. Theo dữ liệu được Joshua DeVos, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại CoinDesk chia sẻ, quy mô giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh cửu (perpetual futures) của loại tài sản này đã tăng vọt từ khoảng 16 tỷ USD lên hơn 590 tỷ USD chỉ trong vòng một năm.

Bên cạnh đó, khối lượng giao dịch giao ngay (spot trading) đại diện cho quyền sở hữu token trực tiếp trên on-chain cũng ghi nhận mức tăng từ 38 tỷ USD lên hơn 88 tỷ USD, đồng thời hướng tới mốc 145 tỷ USD cho cả năm. Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng quy mô từ thị trường có vốn hóa hiện đạt 2.1 tỷ USD này, các chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến cấu trúc vận hành cốt lõi và quyền lợi thực tế đằng sau mỗi mã token.

Phân loại các cấu trúc cổ phiếu token hóa

Không phải mọi sản phẩm cổ phiếu token hóa trên thị trường đều mang lại quyền lợi pháp lý giống nhau. Theo phân tích từ CoinDesk, hiện có ba mô hình cấu trúc chính đang vận hành gồm mô hình do tổ chức phát hành bảo trợ (issuer-sponsored), mô hình lưu ký (custodial) và mô hình tổng hợp (synthetic).

Đối với mô hình tổ chức phát hành bảo trợ, token chính là cổ phiếu gốc, mang đầy đủ quyền biểu quyết, cổ tức và các biện pháp bảo vệ doanh nghiệp. Trong mô hình lưu ký, nhà đầu tư vẫn nhận các quyền kinh tế tương tự nhưng thông qua một trung gian chứng khoán. Trong khi đó, mô hình tổng hợp chỉ cung cấp một yêu cầu bồi thường theo hợp đồng với bên thứ ba chứ không hề nắm giữ cổ phiếu cơ sở thực tế.

Sự khác biệt này có thể tạo ra rủi ro lớn trong thực tế giao dịch. Các sản phẩm mang cấu trúc tổng hợp đôi khi không thể xử lý chính xác các sự kiện doanh nghiệp như chia tách cổ phiếu, khiến số dư ví của nhà đầu tư không thay đổi trong khi số lượng cổ phiếu cơ sở thực tế đã biến động. Rủi ro đối tác, rủi ro theo dõi và rủi ro sàn giao dịch đều gắn liền với lớp vỏ bọc tổng hợp này thay vì tài sản gốc.

Sự phát triển của thị trường giao dịch và hành lang pháp lý

Thị trường đang chứng kiến những bước tiến đáng kể trong việc đưa cổ phiếu lên blockchain. Điển hình như Bullish đã đưa toàn bộ bảng vốn hóa của công ty lên sàn Bullish Exchange với mã BLSH, cho phép giao dịch thanh toán trực tiếp qua stablecoin USD và cập nhật tự động vào sổ đăng ký cổ đông thông qua đơn vị chuyển nhượng Equiniti.

Về mặt quản lý, bức tranh pháp lý cũng dần được làm rõ qua chuỗi sự kiện trong giai đoạn gần đây. Thư không hành động của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Mỹ (DTC) vào tháng 12/2025 đã mở đường cho các thí điểm token hóa, tiếp theo là tuyên bố phân loại cấu trúc sở hữu của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vào tháng 1/2026. Ngoài ra, Nasdaq đã được phê duyệt giao dịch chứng khoán token hóa cùng với cổ phiếu thông thường vào tháng 3, và DTCC hoàn tất giao dịch thực tế đầu tiên vào tháng 7.

Dù vậy, khả năng tiếp cận đối với nhà đầu tư bán lẻ tại Mỹ vẫn bị hạn chế theo các quy định hiện hành, khi các sản phẩm cổ phiếu token hóa trên blockchain công khai chủ yếu chỉ dành cho nhà đầu tư nước ngoài hoặc nhà đầu tư được công nhận.

Các diễn biến thị trường tài sản số và tổ chức nổi bật

Thị trường tài sản số toàn cầu ghi nhận nhiều cột mốc quan trọng trong tuần qua, phản ánh sự trở lại của dòng vốn tổ chức cùng sự mở rộng của hạ tầng tài chính truyền thống sang không gian blockchain.

Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ đã thu hút dòng vốn ròng 1.92 tỷ USD, trong khi các sản phẩm Ethereum mang lại thêm 697 triệu USD, đưa tổng dòng vốn toàn thị trường đạt 2.62 tỷ USD khi Bitcoin ghi nhận tuần tăng trưởng tốt thứ hai kể từ đầu năm 2021 và hướng đến tháng 8 thành công nhất kể từ năm 2017.

Cơ quan quản lý SEC đã đề xuất quy tắc lớn đầu tiên dành cho tiền mã hóa với tên gọi “Regulation Crypto Assets”, tạo ra các ngoại lệ miễn trừ cho đợt chào bán khởi nghiệp đến 5 triệu USD trong bốn năm và các đợt chào bán được quản lý chặt chẽ hơn lên tới 75 triệu USD hàng năm, với thời gian lấy ý kiến công chúng kéo dài 60 ngày.

Trong lĩnh vực ngân hàng, Citigroup đang chuẩn bị tích hợp Bitcoin vào nền tảng Custody+ trong năm nay, cho phép khách hàng tổ chức nắm giữ tài sản này cùng với cổ phiếu và trái phiếu. Đồng thời, Coinbase đã giới thiệu các mã thông báo cổ phiếu Mỹ bao gồm Apple, Nvidia, Meta và Alphabet trên mạng lưới Base cho các nhà đầu tư ngoài nước Mỹ đủ điều kiện, với tỷ lệ bảo chứng 1:1 thông qua Alpaca và hỗ trợ giao dịch suốt ngày đêm.

Ở mảng thanh toán xuyên biên giới, hai ngân hàng lớn là HSBC và Standard Chartered đã hoàn thành giao dịch sổ cái blockchain trực tiếp đầu tiên trên hạ tầng của Swift, sử dụng tiền gửi token hóa để thanh toán thời gian thực trong một chương trình thí điểm gồm 17 ngân hàng nhằm khớp lệnh và đối trừ nghĩa vụ trước khi thanh toán qua hệ thống hiện hữu.

Theo Coindesk

Các kênh thông tin của chúng tôi

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm:Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và chia sẻ kiến thức về công nghệ blockchain, tài sản mã hóa và diễn biến thị trường. Nội dung không phải là lời khuyên đầu tư, tư vấn tài chính, chào mời hoặc khuyến nghị giao dịch dưới bất kỳ hình thức nào. Mọi quyết định đầu tư của người đọc là hoàn toàn tự nguyện và tự chịu trách nhiệm.

Để lại một bình luận